Πώς να διαβάσεις για μια εξέταση: ερωτήσεις και επανάληψη

Daniel Gavalec · Ενημερώθηκε 27/10/2026

Ξεκίνα την προετοιμασία για μια εξέταση ελέγχοντας ποια ύλη μπαίνει και προσπαθώντας να απαντήσεις σε μια ερώτηση χωρίς τις σημειώσεις σου. Έλεγξε την απάντηση, εντόπισε τι χρειάζεται ενίσχυση και προγραμμάτισε μια επόμενη φορά για εξάσκηση. Οι μέθοδοι και το ενδεικτικό πλάνο 14 ημερών παρακάτω είναι επιλογές που προσαρμόζεις στη δική σου εξέταση, όχι η υπόσχεση ότι ένα πρόγραμμα ταιριάζει σε όλους.

Γιατί δεν αρκεί να ξαναδιαβάζεις τις σημειώσεις

Το ξαναδιάβασμα μοιάζει με διάβασμα. Το κείμενο γίνεται οικείο, οι υπογραμμισμένες γραμμές σε καθησυχάζουν και σηκώνεσαι από το γραφείο με την αίσθηση ότι προχώρησες. Το πρόβλημα είναι ότι το να αναγνωρίζεις κάτι δεν είναι το ίδιο με το να μπορείς να το ανακαλέσεις μπροστά σε μια λευκή κόλλα εξέτασης.

Ο John Dunlosky και η ομάδα του (2013) εξέτασαν δέκα δημοφιλείς τεχνικές μελέτης και αξιολόγησαν πόσο τις στηρίζει η έρευνα. Το ξαναδιάβασμα, η υπογράμμιση και οι περιλήψεις πήραν χαμηλούς βαθμούς. Δύο τεχνικές βγήκαν πρώτες: η αυτοεξέταση και το μοίρασμα του διαβάσματος στον χρόνο (επανάληψη ανά διαστήματα). Και οι δύο είναι άβολες, γιατί σου δείχνουν τι δεν ξέρεις ακόμα. Αυτή η αμηχανία είναι ακριβώς αυτό που θέλεις.

Τέσσερις μέθοδοι που λειτουργούν

1. Κάνε αυτοεξέταση

Κλείσε το βιβλίο και προσπάθησε να θυμηθείς: γράψε ό,τι θυμάσαι από ένα κεφάλαιο, απάντησε σε ερωτήσεις εξάσκησης, χρησιμοποίησε κάρτες ή εξήγησε το θέμα φωναχτά σε έναν φανταστικό φίλο. Μετά έλεγξε και συμπλήρωσε τα κενά. Σε ένα κλασικό πείραμα των Henry Roediger και Jeffrey Karpicke (2006), οι φοιτητές που έκαναν αυτοεξέταση σε ένα κείμενο θυμούνταν σαφώς περισσότερα μία εβδομάδα αργότερα από όσους αφιέρωσαν τον ίδιο χρόνο στο να το ξαναδιαβάσουν.

2. Μοίρασε το διάβασμα

Τέσσερις συνεδρίες της μίας ώρας μέσα σε δύο εβδομάδες κερδίζουν μία συνεδρία τεσσάρων ωρών το προηγούμενο απόγευμα. Ο Cepeda και η ομάδα του (2006) συγκέντρωσαν εκατοντάδες πειράματα και βρήκαν αυτό το φαινόμενο της κατανομής με σταθερό τρόπο. Προγραμμάτισε να διαβάσεις κάθε κεφάλαιο τουλάχιστον τρεις φορές: να το μάθεις, να το επαναλάβεις λίγες μέρες μετά και να το ξαναδείς κοντά στην εξέταση. Η επανάληψη ανά διαστήματα εξηγεί τα διαστήματα.

3. Ανακάτεψέ το

Όταν έχεις κατακτήσει τα βασικά, εξασκήσου σε διαφορετικούς τύπους προβλημάτων στην ίδια συνεδρία αντί για είκοσι του ίδιου τύπου. Σε μια μελέτη των Doug Rohrer και Kelli Taylor (2007), οι φοιτητές που εξασκήθηκαν σε προβλήματα μαθηματικών διαφορετικών τύπων έγραψαν πολύ καλύτερα σε ένα μεταγενέστερο τεστ, γιατί και στην εξέταση πρέπει να αναγνωρίσεις ποια μέθοδο ζητά κάθε ερώτηση.

4. Κοιμήσου

Όσο κοιμάσαι, ο εγκέφαλος εδραιώνει όσα έμαθες μέσα στη μέρα (Diekelmann και Born, 2010). Το ξενύχτι σημαίνει ότι θυσιάζεις την ανάκληση όσων διάβασες για λίγες ώρες ακόμα διαβάσματος με κούραση. Κράτα τη συνηθισμένη ώρα ύπνου σου, ιδίως το βράδυ πριν από την εξέταση.

Ένα πλάνο διαβάσματος 14 ημερών για μια εξέταση

Για μία εξέταση και περίπου δύο ώρες τη μέρα. Προσάρμοσε τους αριθμούς αν έχεις περισσότερα κεφάλαια ή λιγότερο χρόνο.

1. Μέρα 1: χαρτογράφησε την ύλη. Γράψε όλα τα κεφάλαια ή τις ενότητες. Σημείωσε το καθένα με 1 (το ξέρω), 2 (εν μέρει) ή 3 (καινούργιο για μένα). Μάζεψε θέματα προηγούμενων ετών ή ερωτήσεις εξάσκησης.
2. Μέρες 2–7: μάθε κάθε κεφάλαιο μία φορά. Ξεκίνα από τα 3. Σύντομα μπλοκ (25 + 5 λεπτά), που το καθένα κλείνει με αυτοεξέταση. Σημείωσε όλες τις ερωτήσεις που δεν μπόρεσες να απαντήσεις.
3. Μέρα 8: πρώτη επανάληψη. Πέρασε όλα τα κεφάλαια με αυτοεξέταση, όχι με διάβασμα. Αφιέρωσε περισσότερο χρόνο σε όσα δεν θυμήθηκες ή απάντησες λάθος.
4. Μέρες 9–11: εξάσκηση με ανάμεικτα κεφάλαια. Ερωτήσεις εξάσκησης από διαφορετικά κεφάλαια στην ίδια συνεδρία. Ξαναμάθε ό,τι είναι ακόμα αδύναμο.
5. Μέρα 12: δοκιμαστικό διαγώνισμα. Θέματα προηγούμενου έτους ή δικές σου ερωτήσεις, με χρονικό όριο και χωρίς σημειώσεις. Διόρθωσέ το με ειλικρίνεια και σημείωσε τα κενά.
6. Μέρα 13: κάλυψε τα κενά. Μόνο τα κεφάλαια όπου το δοκιμαστικό έδειξε κενά. Τελείωσε νωρίς.
7. Μέρα 14: χαλαρή μέρα. Ρίξε μια ματιά στη λίστα με τις ερωτήσεις σου, ετοίμασε τα πράγματά σου (ταυτότητα, στυλό, κομπιουτεράκι) και πήγαινε για ύπνο τη συνηθισμένη σου ώρα.

Έχεις λιγότερες από 14 μέρες; Κράτα τη δομή: χαρτογράφηση, μάθηση με αυτοεξέταση, μία επανάληψη, ένα δοκιμαστικό και μια τελευταία χαλαρή μέρα. Αν χρειάζεσαι πρόγραμμα για ολόκληρο εξάμηνο και όχι για μία εξέταση, δες τον οδηγό για το πρόγραμμα διαβάσματος.

Πώς να διατηρήσεις την ηρεμία σου πριν και κατά τη διάρκεια της εξέτασης

• Γράψε τις ανησυχίες σου. Ο Gerardo Ramirez και η Sian Beilock (2011) ζήτησαν από μαθητές να γράψουν για δέκα λεπτά τι σκέφτονταν και τι ένιωθαν για μια επερχόμενη εξέταση. Οι μαθητές με άγχος που το έκαναν τα πήγαν καλύτερα από όσους δεν το έκαναν.
• Εξασκήσου σε συνθήκες εξέτασης. Ένα δοκιμαστικό με χρονικό όριο κάνει την πραγματική εξέταση να σου φαίνεται οικεία.
• Ανάπνεε αργά όταν μπλοκάρεις. Μερικές αργές αναπνοές με πιο μακριά εκπνοή μπορούν να μειώσουν την ένταση. Στο πώς να ηρεμήσεις γρήγορα θα βρεις σύντομες τεχνικές.
• Ξεκίνα από όσα ξέρεις. Στην εξέταση, διάβασε όλες τις ερωτήσεις, απάντησε πρώτα στις πιο εύκολες και γύρνα μετά στις δύσκολες.

Τι μπορείς να παραλείψεις

• Να ξαναγράφεις τις σημειώσεις καθαρά με πιο ωραία γράμματα. Μοιάζει με δουλειά και καθησυχάζει, αλλά στην ουσία είναι ξαναδιάβασμα με ένα στυλό στο χέρι.
• Μαραθώνιες συνεδρίες. Μετά από περίπου μία ώρα χωρίς διάλειμμα, η προσοχή πέφτει. Τα σύντομα μπλοκ με διαλείμματα αποδίδουν περισσότερο· η τεχνική Pomodoro είναι ένας απλός ρυθμός.
• Διάβασμα με το κινητό στο γραφείο. Άφησέ το σε άλλο δωμάτιο. Κάθε ματιά σε βγάζει από την ύλη.
• Να περιμένεις να έρθει η όρεξη. Ξεκίνα με πέντε λεπτά από το πιο εύκολο κεφάλαιο· η όρεξη συνήθως έρχεται αφού ξεκινήσεις. Περισσότερα στο πώς να βρεις κίνητρο για διάβασμα.

Σχεδίασε την προετοιμασία σου για την εξέταση στο CORTEX

Το πρότυπο Εξεταστική του CORTEX (δωρεάν για όλους) σού στήνει αυτό το πλάνο: έναν στόχο για την εξέταση, μια εργασία για να χωρίσεις την ύλη σε κεφάλαια, μπλοκ διαβάσματος 25 + 5 λεπτών στο ημερολόγιό σου, επαναλήψεις πριν από την εξέταση, ένα δοκιμαστικό, μια τελευταία ήρεμη μέρα και μια συνήθεια για να πηγαίνεις για ύπνο. Χρησιμοποίησε το χρονόμετρο εστίασης σε κάθε μπλοκ και τσέκαρε τις επαναλήψεις καθώς τις κάνεις. Αν έχεις ήδη λογαριασμό, άνοιξε το πρότυπο «Εξεταστική». Αν θέλεις όλο το εξάμηνο σε ένα μέρος, δες την εφαρμογή για πρόγραμμα διαβάσματος.

app.getcortex.online/focus